Autisme
Hier lees je wat autisme kan betekenen in het dagelijks leven.
In mijn begeleidingstrajecten kan ik je helpen om hiermee om te gaan en om de sterke kanten hiervan in te zetten.
Wat is autisme ?
Autisme is een ontwikkelingsstoornis waarbij delen van je brein anders met elkaar samenwerken. Je hebt vaak moeite met sociale situaties en veranderingen. Je kan gevoeliger zijn voor prikkels, of er juist minder op reageren. Mensen met autisme hebben behoefte aan duidelijkheid en voorspelbaarheid.
Wat als je autisme hebt?
Neurodiversiteit
Iedereen is anders. Of je nu neurotypisch bent of neurodivergent, ieder mens heeft zijn eigen talenten en manieren van functioneren.
De term neurodiversiteit ontstond in de jaren negentig en werd eerst gebruikt voor autisme.
Inmiddels vallen daar ook andere diagnoses onder, zoals ADHD, dyslexie, hoogbegaafdheid en hoogsensitiviteit.
De term laat zien dat er niet één standaardbrein bestaat, maar dat er verschillende manieren zijn waarop mensen de wereld ervaren en vormgeven.
Talenten én uitdagingen
Mensen met een andere breinbedrading kunnen juist uitblinken in creativiteit, het leggen van verbanden of het zien van complexiteit.
Ook eigenschappen als motivatie, focus, autonomie en empathisch vermogen spelen vaak een grote rol.
Deze talenten versterken elkaar, maar kunnen soms ook botsen, waardoor het dagelijks leven uitdagingen met zich meebrengt.
Waarom school en werk soms lastig zijn
Op school en op de werkvloer kan neurodiversiteit soms lastig zijn. Denk aan volle klaslokalen, lokaalwisselingen, roosterwijzigingen, drukke kantoortuinen, lange vergaderingen of snelle veranderingen in opdrachten en taken.
Voor veel mensen met autisme of andere vormen van neurodivergentie zijn dit omstandigheden die veel energie kosten.
Toch betekent dit niet dat zij minder waardevol zijn: juist in een omgeving die rekening houdt met hun manier van werken, kunnen zij hun sterke kanten volop inzetten.
Een natuurlijke variatie
Neurodiversiteit bij autisme gaat over een unieke combinatie van gevoeligheden, beleving en gedrag. Ongeveer één op de vijf mensen is neurodivergent.
Dat betekent dat anders denken en voelen geen uitzondering is, maar een natuurlijke variatie binnen onze samenleving.
Het vraagt om erkenning en begrip, zodat ieder mens – met of zonder autisme – de ruimte krijgt om zijn of haar talenten in te zetten en zich verbonden te voelen.
Wil je meer inzicht?
Wil je meer leren over welke rol autisme in jouw leven speelt en hoe je om kunt gaan met de uitdagingen en krachten hiervan? Ik help je graag hier zicht op te krijgen.
Autisme herkennen
Vroeger maakten we onderscheid tussen verschillende vormen, zoals Asperger of PDD-NOS, maar tegenwoordig gebruiken we één gezamenlijke naam.
Autisme laat zich zien in hoe iemand contact maakt en reageert op anderen. Denk aan het wachten op je beurt, samen spelen of het begrijpen van lichaamstaal en oogcontact.
Voor iemand met autisme kan dit soms anders verlopen, waardoor het contact niet altijd vanzelf gaat.
Daarnaast komt vaak herhalend of vast gedrag voor. Gewoontes geven houvast, terwijl veranderingen juist lastig kunnen zijn.
Er kan ook een sterke interesse zijn in bepaalde onderwerpen of voorwerpen. Prikkels zoals geluid, licht of geur worden vaak intenser of juist minder sterk ervaren.
Iedere persoon met autisme is uniek, en de manier waarop het zichtbaar wordt verschilt. Dat maakt het belangrijk om met aandacht en begrip te kijken naar wat iemand nodig heeft.
Omgaan met een kind met autisme
Allereerst: de ene vorm van autisme is de andere niet.
Autisme bevindt zich in een breed spectrum, dus de mate waarin autisme zich uit is per persoon verschillend.
De benadering van iemand met autisme kan dus ook per persoon anders zijn.
Toch zijn er wel algemeenheden waar je als ouder mee kunt starten zodat je daar het beste op kunt inspelen en zo frustratie en misverstanden kunt voorkomen.
Je kunt als ouder leren omgaan met gedrag dat specifiek bij autisme past.
Eén van de belangrijkste dingen om te onthouden is dat je kind 'puzzel-tijd' nodig heeft. De informatie die gegeven wordt bevat veel onderdelen en die moeten allemaal een plek krijgen. Waar mensen zonder autisme over het algemeen makkelijk de verbinding zien tussen verschillende aspecten van informatie, zal iemand met autisme hier wat langer over nadenken.
Het is belangrijk dat de informatie die wordt gegeven kort en bondig is. Gezegden en spreuken worden vaak niet goed begrepen, dus concreet zijn is fijn. En check na het geven van de informatie of het begrepen is.
Opdrachten
Soms heb je een (simpele) opdracht voor je kind. Of gaat er toch iets veranderen in de planning van die dag, of blijkt dat iets niet door kan gaan. Dat heb je niet altijd in de hand. En waar mensen zonder autisme hier overheen stappen en een nieuw plan maken, is dat voor iemand met autisme niet zo makkelijk. Echter, het is niet onmogelijk! Wanneer je boodschap/opdracht de volgende punten bevat, heb je meer kans op succes:
Deze vijf punten zijn nodig om informatie te begrijpen, op waarde te kunnen schatten en om het te plaatsen in de context.
Wanneer één van deze punten niet helder is, kan het voorkomen dat je kind gefrustreerd reageert, wat dan weer de nodige uitdagingen met zich meebrengt.
Voorkomen is dus beter dan genezen.
Empathie
Verder weten we dat het voor iemand binnen het autisme spectrum soms lastig is om zich in te leven in de ander. Dat je begrijpt wat je zelf voelt kan lastig zijn, ook om te begrijpen hoe dit jouw eigen gedrag beïnvloedt.
Begrijpen dat wat jij doet en zegt invloed heeft op de ander is nog ingewikkelder.
En begrijpen dat wat jij hebt gezegd of gedaan ook het gedrag van de ander beïnvloedt is nog een derde stap verder.
Voor iemand met autisme is dit een zeer lastige taak. En daarnaast kunnen mensen met autisme soms anders hun emoties tonen en wordt dat verkeerd begrepen.
Daardoor lijkt het soms dat jouw kind geen gevoel heeft bij wat hij of zij doet, maar dat is dus genuanceerder.
Je kunt soms dingen verlangen die iemand met autisme (nog) niet in zich heeft.
Om hier meer kennis over te krijgen en te kunnen zorgen voor een vermindering van conflicten ben je van harte welkom. Ik denk graag met jullie mee en kan jullie meer van dit soort praktische, bruikbare tips geven.
- wie
- wat
- waar
- wanneer
- hoe
Omgaan met een partner met autisme
Een relatie met iemand met autisme vraagt om aandacht en begrip.
Autisme beïnvloedt hoe iemand communiceert, prikkels ervaart en signalen oppikt.
Dat kan soms leiden tot misverstanden of een gevoel van afstand.
Door duidelijk te communiceren, samen structuur te vinden en oog te hebben voor gevoeligheden, ontstaat ruimte voor verbinding.
Kleine rituelen of vaste momenten kunnen helpen om nabijheid te ervaren.
Belangrijk is dat beide partners leren kijken naar elkaars sterke kanten: eerlijkheid, trouw en stabiliteit zijn vaak juist de basis waarop een relatie kan groeien.
Met respect en openheid kan er balans ontstaan, waarin jullie allebei tot je recht komen.
Hoe kan ik beter communiceren met mijn partner?
Door duidelijk en concreet te zijn. Vermijd hints of vage signalen en benoem wat je nodig hebt. Dat geeft rust en voorkomt misverstanden.
Waarom lijkt mijn partner soms afstandelijk?
Autisme kan invloed hebben op hoe emoties worden getoond. Dat betekent niet dat er geen gevoel is, maar dat het anders wordt uitgedrukt. Kleine rituelen of vaste momenten kunnen helpen om verbinding te ervaren.
Hoe ga ik om met veranderingen in ons dagelijks leven?
Structuur en voorspelbaarheid zijn vaak belangrijk. Bespreek veranderingen vooraf en maak samen afspraken, zodat je partner zich kan voorbereiden en jullie beiden meer balans ervaren.
Wat kan ik doen als ik me eenzaam voel in de relatie?
Het helpt om steun te zoeken buiten de relatie, bijvoorbeeld bij vrienden, familie of een professional. Tegelijk kun je samen kijken naar manieren om kleine, betekenisvolle momenten van nabijheid te creëren.
Samen kunnen we bespreken hoe jullie een (intieme) relatie kunnen aangaan en behouden.