Ontwikkelingsfasen
In vogelvlucht
Wat is een normale ontwikkeling?
Hoewel ontwikkeling voor iedereen anders verloopt, zijn er toch wat algemeenheden. Die beschrijf ik hieronder.
Daarbij kan het zijn dat jullie kind een extra uitdaging of beperking met zich meedraagt. In dat geval kunnen de ontwikkelingsfasen er compleet anders uitzien en zul je als ouder een eigen, bij jullie kind passende opvoedstijl moeten ontwikkelen. Hierbij kun je soms hulp gebruiken.
Ik kan jullie helpen om die manier te vinden en weer het vertrouwen te krijgen in je eigen handelen.
2 - 4 jaar
Het begrip en het gebruik van taal komt op gang. Nu is interactie leuke en uitdagend. Je kind kan beter samenspelen en leert van spelletjes doen. Het wordt ook wat zelfredzamer want zelf eten, proberen zichzelf aan te kleding en aanwijzingen opvolgen, al is het soms met tegenwerking, begint te komen. Driftbuien, druk gedrag en niet willen luisteren zijn normaal — en jij bent de veilige haven waarbinnen dat mag bestaan.
Ook krijgt je kind besef van het eigen lichaam en geslacht en dat anderen anders zijn. Schaamte speelt nog geen rol, dus op ontdekkingstocht!
Je kunt je kind structuur en grenzen geven, non-verbaal maar ook woorden. Praten, uitleggen en benoemen helpt bij het begrijpen van de wereld.
4 - 6 jaar
Je kind wil steeds meer zelf doen: wassen, aankleden, keuzes maken. Het leert het verschil tussen goed en kwaad en ontwikkelt schaamtegevoelens.
Schoolse vaardigheden komen op gang: concentratie, taakgerichtheid, samenwerken. De leerhouding wordt actiever. Het heeft de uitdaging van school nodig om de snel ontwikkelende hersenen te voeden.
Als ouder stimuleer je zelfstandigheid en sociaal gedrag. Je helpt je kind omgaan met anderen, legt regels uit en begeleidt de digitale ontwikkeling. Je bent niet alleen opvoeder, maar ook gids in een wereld vol nieuwe indrukken.
6 - 12 jaar
Grote stappen in zelfstandigheid.
Je kind kan steeds meer zelf en als ouder is het zoeken naar de hoeveelheid vrijheid die je je kind geeft en hoe je dit begrenst. Je stimuleert je kind om te onderzoeken, maar het heeft ook nog steeds jouw bescherming nodig.
Het is nog niet goed mogelijk om een beeld te hebben van oorzaak-gevolg, dus daar zul je je kind bij moeten ondersteunen.
En hoewel je kind mooie dingen meemaakt en leert hoe het zich kan verhouden tot de rest van wereld, krijgt het ook meer inzicht in wat er mis kan gaan.
Daar kan het zich zorgen over gaan maken.
En ook dan ben jij daar voor je kind door in gesprek te gaan, steun te bieden en gerust te stellen.
12 - 16 jaar
Wie ben ik?
Is de grote vraag die opkomt bij je kind. Het uitproberen van allerlei uiterlijkheden, stijlen, normen en waarden, grenzen en risico’s al dan niet samen met vrienden.
Jouw goede voorbeeld blijft van grote invloed.
In de ontdekking van seksualiteit en lichamelijke veranderingen biedt jij ruimte en houvast.
Je kind weet dat jij er bent om te begeleiden en een veilige plek te bieden om vragen te stellen en gevoelens te delen.
16 - 23 jaar
Anders vasthouden…
hoe doe je dat als ouder? Je kind weet het wel; los! Alhoewel, toch niet helemaal. De eigen keuzes en het gevoel van autonomie zijn belangrijker dan ooit, maar jij als sparringpartner ook. Goh mam, hoe deed jij dat vroeger toen je jong was? Ik ben anders dan jij, dus ik doe het ook anders. Maar wanneer het mis gaat, mag ik dan bij jou?
En soms gaat het met al die puberhormonen ook erg mis. De verbinding wordt verbroken want de verschillen lijken onoverbrugbaar.
Het duurt even voordat ook het voorste deel van de hersenen is ontwikkeld. Daar zitten de normen en waarden, het geweten en het begrip voor oorzaak en gevolg. Tot die tijd kunnen woorden zeer kwetsend zijn en keuzes lijken soms onomkeerbaar.
Weet dat ook dit een fase is en dat je kind nog steeds aan het leren is.
Al deze fasen hebben hun eigen gouden rand en uitdagingen. Soms lukt het ook echt niet om een manier te vinden om hiermee om te gaan en het vertrouwen te houden dat het weer goed komt.
In dat geval ben je van harte welkom om met mij samen te ontdekken hoe je het beste kunt aansluiten op jouw ontwikkelende kind.